strona główna przedmowa indeks nazwisk indeks legend recenzje uzupełnienia szukaj
 
 

Medale ściągające się do króla Stanisława Leszczyńskiego i jego rodziny

No. 453.

Popiersie w zbroi, na której wstęga orderowa, na głowie z prawej strony widzianej peruka i laurowy wieniec. Wkoło napis: STAN[islas] ROY D[e] POL[ogne] GR[and] D[uc] D[e] LITH[uanie] D[uc] DE LOR[rame] ET DE BAR. Stanisław król polski wielki xiążę lotaryński i Baru. Pod ramieniem litery: I. C. R.

Strona odwrotna: Herby xięstw Lotaryngii i Baru na tarczy, nad którą herb Leszczyńskich. Wkoło napis: SOC[iete] ROYAL[e] DES SCI[ences] ET BEL[les] LET[tres] DE NANCI 1753. Towarzystwo królewskie nauk i sztuk w Nanci 1753.


Nadmieniliśmy w poprzedzającym artykule, że do chlubnych pamiątek króla Stanisława Leszczyńskiego w Lotaryngii, niejakie sobie rościmy prawo, imieniem wspólnej z nim ojczyzny. Medal niniejszy przywiedzie na pamięć czytelnikom naszym zasługi przez tego monarchę w Lotaryngii położone pod względem nauk i umiejętności. Numizmat ten bity jest na pamiątkę założonego w roku 1753 towarzystwa naukowego w mieście Nanci.

Już w roku 1751 ustanowił był król Stanisław w temże mieście w tak nazwanym starym zamku księgarnię, a przy niej dwie coroczne nagrody w summie 60 dukatów, za dwie najlepsze rozprawy w zawodzie umiejętności i nauk wyzwolonych. Wybrani przez króla cenzorowie, wartość przysyłanych robót rozbierać i nagrody przysądzać mieli. Lecz gdy liczba cenzorów, przez przydanie im honorowych, niebawnie się pomnożyła, umyślił król utworzyć z nich towarzystwo naukowe, które stosownie do ustawy organizacyjnej dnia 27 Grudnia roku 1751 składać się miało z pięciu członków płatnych, dwóch honorowych, 15 przybranych w Lotaryngii i ośmiu obcych.

Pobożny król i dobry Polak, dał towarzystwu Stanisława biskupa za patrona. Na pieczęci jego wyryty był Apollo wskazujący jedną ręką na księgi, a drugą na wieńce, z napisem: Leges et praemia Musis; to jest: prawa i nagrody Muzom. Pierwsze tego towarzystwa posiedzenie odbyło się dnia 15 Stycznia roku 1752.